📍 ปรึกษาได้ที่ La Posh Dental Clinic สาขาบางนา (065-697-9562) และสาขารามอินทรา-รัชดา (082-838-7434) เปิดทุกวัน 10:30–19:30 · LINE @laposhclinic
ตารางลำดับการขึ้นของฟันน้ำนม
ตอบสั้น: ส่วนใหญ่ขึ้นจากฟันหน้าล่าง ตามด้วยฟันหน้าบน แล้วจึงเป็นฟันกรามซี่แรก ฟันเขี้ยว และฟันกรามซี่ที่สอง
| ฟัน | ขากรรไกรบน (เดือน) | ขากรรไกรล่าง (เดือน) |
|---|---|---|
| ฟันตัดซี่กลาง | 8–12 | 6–10 |
| ฟันตัดซี่ข้าง | 9–13 | 10–16 |
| ฟันกรามน้ำนมซี่ที่ 1 | 13–19 | 14–18 |
| ฟันเขี้ยว | 16–22 | 17–23 |
| ฟันกรามน้ำนมซี่ที่ 2 | 25–33 | 23–31 |
ตารางนี้เป็นช่วงอายุโดยประมาณตามข้อมูลทางทันตกรรมทั่วไป ลำดับอาจสลับกันได้บ้างและยังถือว่าปกติ ถ้าลูกอายุ 12–18 เดือนแล้วยังไม่มีฟันขึ้นเลย ควรปรึกษาทันตแพทย์
อาการที่พบเมื่อฟันกำลังขึ้น
- น้ำลายไหลมากขึ้น
- ชอบกัดหรือเอาของเข้าปาก
- เหงือกบวมแดงตรงตำแหน่งที่ฟันจะขึ้น
- งอแง นอนไม่ค่อยหลับ
อาการไข้สูง ท้องเสียมาก หรือไม่ยอมกินนมหลายมื้อ ไม่ควรสรุปว่าเกิดจากฟันขึ้น ควรพาไปพบแพทย์
วิธีช่วยลูกที่ทำได้: ใช้ผ้าสะอาดนวดเหงือกเบาๆ หรือให้ยางกัดที่สะอาดและแช่เย็น (ไม่แช่แข็งจนแข็งมาก) หลีกเลี่ยงการทายาชาที่เหงือกโดยไม่ได้ปรึกษาแพทย์
เริ่มแปรงฟันลูกเมื่อไหร่ และใช้ยาสีฟันแค่ไหน
- ก่อนฟันขึ้น เช็ดเหงือกด้วยผ้าชุบน้ำสะอาดหลังกินนม
- ฟันซี่แรกขึ้นแล้ว เริ่มแปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ด้วยแปรงสำหรับเด็กขนนุ่ม
- อายุต่ำกว่า 3 ปี ใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ (1,000 ppm) ปริมาณเท่าเมล็ดข้าว
- อายุ 3–6 ปี เพิ่มเป็นปริมาณเท่าเมล็ดถั่วเขียว และผู้ปกครองยังควรแปรงซ้ำให้
- เลี่ยงการให้ลูกหลับคาขวดนมหรือดูดนมหวานก่อนนอน เพราะเพิ่มความเสี่ยงฟันผุ
ควรพาลูกพบหมอฟันครั้งแรกเมื่อไหร่
ตอบสั้น: ภายใน 6 เดือนหลังฟันซี่แรกขึ้น หรือไม่เกินอายุ 1 ขวบ การพบครั้งแรกเน้นตรวจฟันและเหงือก แนะนำวิธีแปรงฟันให้ผู้ปกครอง และประเมินความเสี่ยงฟันผุ ไม่จำเป็นต้องรอให้ปวดฟันก่อน
La Posh Dental Clinic มีบริการหมอฟันเด็ก สอบถามวันที่หมอฟันเด็กออกตรวจในแต่ละสาขาได้ทาง LINE @laposhclinic อ่านเพิ่มเติม: ฟันน้ำนมผุ ต้องอุดหรือถอน
ฟันน้ำนมหลุดและฟันแท้ขึ้นเมื่อไหร่
ตอบสั้น: ฟันแท้ซี่แรกมักเริ่มขึ้นราวอายุ 6 ปี และฟันน้ำนมจะทยอยหลุดจนหมดราวอายุ 12 ปี
- ฟันกรามแท้ซี่แรก ขึ้นราว 6 ปี ด้านหลังสุดต่อจากฟันกรามน้ำนม โดยไม่มีฟันน้ำนมหลุดก่อน พ่อแม่หลายคนจึงเข้าใจผิดว่าเป็นฟันน้ำนม ซี่นี้เป็นฟันแท้ที่ต้องใช้ไปตลอดชีวิตและผุง่าย
- ฟันหน้าแท้ มักเริ่มขึ้นแทนฟันหน้าน้ำนมช่วง 6–8 ปี
- ฟันเขี้ยวและฟันกรามน้อย ทยอยขึ้นช่วง 9–12 ปี
ฟันน้ำนมสำคัญอย่างไร ทั้งที่จะหลุดอยู่แล้ว
- ใช้เคี้ยวอาหารและช่วยให้ลูกพูดออกเสียงได้ชัด
- กันพื้นที่ให้ฟันแท้ ถ้าฟันน้ำนมผุจนต้องถอนก่อนเวลา ฟันข้างเคียงอาจล้มเข้ามา ทำให้ฟันแท้ขึ้นซ้อนหรือเกได้
- ฟันน้ำนมที่ผุมากอาจทำให้ปวด ติดเชื้อ และกระทบการกินและการนอน
อ่านเพิ่มเติม: ฟันน้ำนมผุ ต้องอุดหรือถอน · เด็กฟันซ้อน
สัญญาณที่ควรพาลูกพบหมอฟัน
| สิ่งที่เห็น | อาจหมายถึง |
|---|---|
| แถบขาวขุ่นหรือจุดน้ำตาลที่ฟันหน้าบน ใกล้ขอบเหงือก | ฟันผุระยะแรก มักพบในเด็กที่หลับคาขวดนม |
| ฟันแท้ขึ้นด้านหลังฟันน้ำนม (ฟันสองแถว) | ฟันน้ำนมยังไม่หลุด ถ้าไม่โยกภายในไม่กี่สัปดาห์ควรให้ทันตแพทย์ดู |
| ฟันกระแทก สีฟันเปลี่ยนเป็นเทาหรือน้ำตาล | อาจมีการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อในฟัน |
| เหงือกบวมเป็นตุ่มหนองใกล้ฟันผุ | การติดเชื้อ ควรพบทันตแพทย์โดยเร็ว |
| อายุ 12–18 เดือนยังไม่มีฟันขึ้นเลย | อาจยังปกติ แต่ควรให้ทันตแพทย์ประเมิน |
เช็กลิสต์ดูแลฟันลูกตามช่วงวัย
| ช่วงวัย | สิ่งที่ควรทำ |
|---|---|
| แรกเกิด–ฟันยังไม่ขึ้น | เช็ดเหงือกด้วยผ้าสะอาดชุบน้ำหลังกินนม |
| ฟันซี่แรกขึ้น–3 ปี | แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ยาสีฟันฟลูออไรด์ขนาดเมล็ดข้าว พบทันตแพทย์ครั้งแรกไม่เกินอายุ 1 ขวบ |
| 3–6 ปี | ยาสีฟันขนาดเมล็ดถั่วเขียว ผู้ปกครองแปรงซ้ำให้ สอนให้บ้วนยาสีฟันทิ้ง ตรวจฟันตามนัด |
| 6 ปีขึ้นไป | สังเกตฟันกรามแท้ซี่แรก ปรึกษาทันตแพทย์เรื่องการเคลือบหลุมร่องฟัน และประเมินการเรียงตัวของฟัน อ่านเพิ่มเติม: ลูกควรจัดฟันตอนไหน |
แหล่งอ้างอิง
เนื้อหาเรียบเรียงตามแนวทางทั่วไปด้านทันตสุขภาพของ American Academy of Pediatric Dentistry (AAPD), American Dental Association และกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ข้อมูลราคาและบริการอ้างอิงจากหน้าบริการของ La Posh Dental Clinic ณ วันที่เผยแพร่
- American Academy of Pediatric Dentistry (AAPD)
- American Dental Association (MouthHealthy) — Eruption Charts
- สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย
เข้าถึงแหล่งข้อมูลล่าสุด 25 ต.ค. 2569
ราคาที่ La Posh Dental Clinic (ข้อมูล ต.ค. 2569)
| ขัดฟัน + เคลือบฟลูออไรด์ (เด็ก ทั้งปาก) | 800 บาท / Varnish 1,000 บาท |
| เคลือบหลุมร่องฟัน | ฟันน้ำนม 800 / ฟันแท้ 1,000 บาท ต่อซี่ |
ราคาจริงขึ้นกับสภาพฟัน ทันตแพทย์ตรวจและแจ้งราคาก่อนเริ่มรักษา · ดูตารางราคาทำฟันทั้งหมด
คำถามที่พบบ่อย
ฟันน้ำนมซี่แรกขึ้นตอนกี่เดือน
ส่วนใหญ่ขึ้นช่วง 6–10 เดือน โดยมักเป็นฟันหน้าล่างซี่กลาง แต่เด็กบางคนขึ้นเร็วหรือช้ากว่านี้ได้หลายเดือน
ฟันน้ำนมมีกี่ซี่ ขึ้นครบเมื่อไหร่
ฟันน้ำนมมีทั้งหมด 20 ซี่ มักขึ้นครบราวอายุ 2½–3 ปี
ลูก 1 ขวบแล้วฟันยังไม่ขึ้น ผิดปกติไหม
อาจยังอยู่ในช่วงปกติ เพราะบางคนฟันขึ้นช้า แต่ถ้าอายุ 12–18 เดือนแล้วยังไม่มีฟันขึ้นเลย ควรพาไปปรึกษาทันตแพทย์
ควรพาลูกไปหาหมอฟันครั้งแรกตอนไหน
ภายใน 6 เดือนหลังฟันซี่แรกขึ้น หรือไม่เกินอายุ 1 ขวบ เพื่อตรวจฟันและรับคำแนะนำการดูแลตั้งแต่เริ่มต้น
ฟันแท้ขึ้นซ้อนหลังฟันน้ำนม ต้องทำอย่างไร
ถ้าฟันน้ำนมโยกอยู่แล้วมักหลุดเองได้ แต่ถ้าไม่โยกหรือผ่านไปหลายสัปดาห์ยังไม่หลุด ควรให้ทันตแพทย์ตรวจว่าจำเป็นต้องถอนฟันน้ำนมหรือไม่ อ่านเพิ่มเติมเรื่องฟันน้ำนมกับการจัดฟันได้ที่ ฟันน้ำนมยังไม่หลุด จัดฟันได้ไหม
ยาสีฟันเด็กไม่มีฟลูออไรด์ปลอดภัยกว่าไหม
ฟลูออไรด์ช่วยป้องกันฟันผุ แนวทางปัจจุบันแนะนำยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ตั้งแต่ฟันซี่แรก โดยใช้ปริมาณตามวัย คือขนาดเมล็ดข้าวในเด็กต่ำกว่า 3 ปี
ฟันกรามแท้ซี่แรกคือซี่ไหน
เป็นฟันซี่ใหญ่ด้านหลังสุดที่ขึ้นราวอายุ 6 ปี โดยไม่มีฟันน้ำนมหลุดก่อน จึงมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นฟันน้ำนม ควรดูแลเป็นพิเศษเพราะต้องใช้ไปตลอดชีวิต
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย หากมีอาการต่อเนื่องหรือไม่แน่ใจ ควรให้ทันตแพทย์ตรวจ · นัดหมายออนไลน์ · LINE @laposhclinic
